Zarejestruj się Zapomniałeś hasła?

Artykuły

Kategorie

Zabytki w Polsce

Zawartość tej strony wymaga nowszej wersji programu Adobe Flash Player.

Pobierz odtwarzacz Adobe Flash

wojewodztwo  pomorskie 636
wojewodztwo  warmińsko-mazurskie 472
wojewodztwo  wielkopolskie 242
wojewodztwo  małopolskie 163
wojewodztwo  lubuskie 155
wojewodztwo  dolnośląskie 132
wojewodztwo  zachodnio-pomorskie 122
wojewodztwo  mazowieckie 122
wojewodztwo  kujawsko - pomorskie 113
wojewodztwo  podkarpackie 100
wojewodztwo  podlaskie 83
wojewodztwo  śląskie 55
wojewodztwo  lubelskie 41
wojewodztwo  opolskie 37
wojewodztwo  łódzkie 32
wojewodztwo  świętokrzyskie 26

Reklama

Na forum



Ocena i komentarz nowych obiektów.
wysłana przez tedesse
XII- wieczny ponorbertański klasztor w Hebdowie
wysłana przez aspiryna
Guzik nie mam pojecia jaki
wysłana przez aspiryna

Komentarze

2012-05-09 Nick: Contessa
Obecnie Kasztel w Szymbarku pełni rolę Ośrodka Konferencyjno - Wystawienniczego. http://www.gorlice.art.pl/oddzialy-muzeum/osrodek-konferencyjno-wystawienniczy-kasztel-w-szymbarku/historia-kasztelu.html ZAPRASZAM DO ZWIEDZANIA
2012-05-01 Nick: mireks_si
Błędna lokalizacja obiektu cmentarz 11 wsi znajduje się nieco poniżej czyli tak jak w moim wpisie w Żelichowie.
2012-02-27 Nick: Mariusz
Kościół o konstrukcji szkieletowej powstał w 1798 r. Świątynię zbudowano na planie wydłużonego prostokąta z wieżą od strony...

Spacerkiem po Tykocinie

Spacerkiem po Tykocinie

 

Na lewym brzegu Narwi znajdowała się od zawsze osada podgrodowa na pograniczu Mazowsza i Litwy. Podczas kolonizacji polskiej, miejscowość nabrała znaczenia.

   Książę mazowiecki Janusz lokował miasto w 1425 na prawie chełmińskim. Niedługo potem stało się centrum podlaskich posiadłości Gasztołdów. W roku 1542 po śmierci Stanisława Gasztołta (na nim wygasł ów ród) przekazano jako królewszczyznę Zygmuntowi Staremu. Tykocin do 1661 był ośrodkiem administracyjnym starostwa i leśnictwa województwa podlaskiego, wcielonego w 1569 do Korony. Sejm warszawski w 1661 przekazał miasto w dziedziczną własność Stefanowi Czarnieckiemu; po nim sukcesję objęli Gryfici Braniccy. W XIX wieku dziedziczyli Tykocin Potoccy i Rostworowscy. W czasach zaborów był pod panowaniem pruskim; od 1815 wszedł w skład Królestwa Polskiego. Od tej pory utracił znaczenie, stając się małym miasteczkiem. W II Rzeczypospolitej wchodził w skład powiatu wysokomazowieckiego. Poważnie zniszczony podczas wojny, obecnie jest centrum gminnym.

W Tykocinie można dostrzec najlepiej zachowany podlaski obraz starego, wielokulturowego miasteczka, w którym zachowało się sporo z dawnej świetności. Jan Klemens Branicki nadał miastu nową, barokową kompozycję. Wykorzystano poprzednią zabudowę, opierając się na planie osiowym. Tak więc znalazł się w osi głównej dominujący kościół przy wschodniej pierzei wydłużonego rynku; po jego prawej stronie – szpital (przytułek), zaś po lewej – alumnat. W osi rynku jest pomnik Stefana Czarnieckiego. Do rynku od południowego zachodu dociera ulica Bernardyńska zakończona brama klasztoru bernardynów. Po przeciwnej stronie rynku jest Nowe Miasto z charakterystyczną drewnianą niską zabudową. Tutaj do 1833 istniała cerkiew unicka dla ludności pochodzenia wschodniego, sprowadzonych przez Gasztołdów. Kaczorowo (zachodnia część miasta) była żydowska. Posiadała dwa rynki: Rynek Żydowski (obecnie Stary Rynek) oraz Targowisko Końskie – nie istniejące oraz cmentarz. Nad tą częścią miasta dominuje murowana synagoga, zbudowana w XVII wieku.

Na prawym brzegu Narwi, przy drodze do Knyszyna znajdują się ruiny zamku królewskiego. Znamy go przede wszystkim z literackiego opisu dziejów w „Potopie” H. Sienkiewicza oraz zdobycie przez żołnierzy Pawła Sapiehy 26 stycznia 1656. Wzniesiony na terenie bronionym przez naturę w miejscu zameczku drewnianego Gasztowdów. Budował go architekt królewski, starosta tykociński Hiob Bretfus. Romboidalny zamek miał cztery okrągłe baszty w narożnikach oraz bastiony. Uchodzi za najpotężniejsze założenie obronne pośród twierdz zbudowanych na polskich nizinach w XVI o XVII wieku. Była to rezydencja króla Zygmunta Augusta, skarbiec i biblioteka oraz główny arsenał koronny. Tu później pracował Łukasz Górnicki, sekretarz i bibliotekarz króla, starosta tykociński. W Tykocinie napisał  przedmowę do swej pracy „Dworzanin Polski”, którą wydrukował M. Wierzbięta w Krakowie w 1566. Gościł tu również Stefan Batory, Zygmunt III Waza, Władysław VI.              

Aktualnie zamek tykociński jest odbudowywany będzie na pewno wspaniałą wizytówką samego miasteczka jak również całego regionu.

W Tykocinie 1 listopada 1705 spotkał się August II Mocny z Piotrem Wielkim. W wieku XVIII zamek stracił swoją funkcję i stopniowo popadał w ruinę. Częścikowo rozebrał go Jan Klemens Branicki, przeznaczając część materiału dla misjonarzy. Reszty dokonali Niemcy w 1914.

Bazylika św. Trójcy została ufundowana przez Jana K. Rudnickiego (1740-1750). Budowali obiekt: Józef Sękowski, Jan Henryk Klemm. Bramę ozdobił rzeźbami postaci czterech ewangelistów Jan Chryzostom Redler. Polichromia wnętrza kościoła jest dzieła Sebastiana Ecksteina pochodzi z 1749; sklepień – Władysława Drapiewskiego z 1910-1912. W ołtarzach umieszczono obrazy Szymona Czechowicza. Wyposażenie kościoła – ołtarze, konfesjonały itp. – z około roku 1750. Za kościołem jest budynek zbudowany około 1755 jako plebania dla misjonarzy. Wkrótce rozbudowany do funkcji seminarium duchownego, które istniało do 1863.

W centrum rynku stoi pomnik Stefana Czarnieckiego. Jest to jeden z pierwszych świeckich publicznych pomników świeckich. Ufundował go J.K. Branicki, wykonał rzeźbiarz francuski Piotr Coudray w latach 1761-1963. Hetmana na koni wyrzeźbiono w piaskowcu szydłowieckim.

Kolejny starosta tykociński, marszałek wielki litewski Krzysztof Wiesiołowski ufundował przytułek dla zasłużonych oficerów, nazywany alumnatem. Jest to unikalny obiekt w skali kraju. Powstał w 1633-36.Mówi się, że powstał jako nieledwie najpierwsza i nielicznie budowana instytucja w Polsce. Był przeznaczony dla 12 rezydentów. Obiekt podlegał bezpośrednio królowi, w jego zastępstwie hetmanowi wielkiemu koronnemu. Do I wojny światowej utrzymywali go starostowie i właściciele Tykocina. W II RP służył jako dom dla najuboższych mieszkańców. Po wojnie stał się obiektem o funkcjach hotelarskich, restauracyjnych i turystycznych.

J.K. Branicki ufundował w 1755 przytułek dla starców i kalek nazywany szpitalem. Koncepcja budowy obiektu jest zbliżona do alumnatu.

Jednopiętrowy zespół klasztorny zbudowano dla bernardynów na podstawie zapisu J.K. Branickiego w latach 1771-1790. W 1479 sprowadził ich Marcin Gasztołd. Była to ich tutejsza trzecia tutejsza siedziba. Obiekt łączy się z centrum miasta ulicą Bernardyńską. W wyniku kasaty zakonu po 1864 trafił do rąk prywatnych. Odzyskała klasztor kuria biskupia w Łomży. Dziś jest to dom dla księży – emerytów.

W Nowym Mieście przy obecnej ul. 11 Listopada znajduje się dworek administratora. Powstał w połowie XVIII wieku jako rezydencja ekonomiczna.

Kolejny skarb kultury, nieliczny na naszych ziemiach to synagoga wzniesiona w 1642 w Kaczorowie, Żydów sprowadził w 1522 z Grodna Olbracht Gasztołd. Typologicznie jest budowlą wzorowaną na modelu z 1620 powstałego na ziemiach południowo-wschodniej Polski. Ciekawostką jest to, że Aron Chadokesz (miejsce przechowywania Tory) ozdobiono polichromowaną manierystyczną dekoracją rzeźbiarską, upodobniającą go do ołtarza w obiektach chrześcijańskich. Kramnice murowane ufundowała Żydom Izabela Branicka. Synagoga po wyremontowaniu od 1977 stanowi muzeum. Tamże znajduje się godna obejrzenia wystawa „Tykocin – dzieje miasta”.

Najnowszym zabytkiem jest pomnik Orła Białego. Ufundowany przez społeczeństwo z 1982. Nawiązuje do drewnianego obiektu wzniesionego w 1919 dla uczczenia odzyskania niepodległości. Pomnik jest jedynym w kraju symbolem upamiętniającym ustanowienia przez Augusta II w 1705 w Tykocinie Orderu Orła Białego.


Aktualnie
20 Gości, 0 Użytkowników

Ostatnio dołczyli do nas
Witamy Stefan123, nasz najnowszy użytkownik.
Nasi sympatycy
Wybierz użytkownika