Pocztówka utrwala czas...
Wiele zapomnianego piękna widnieje na pocztówkach/kartach pocztowych/widokówkach.
Jeśli wywołamy chwile zadumy oraz zainteresowania naszych gości odwiedzających stronę Elbląg wczoraj i dziś, oglądających pocztówki i aktualne zdjęcia uznamy, że cel został osiągnięty.
W Elblągu pierwsze czołgi pojawiły się 23 stycznia 1945. Patrol złożony z siedmiu wozów bojowych pod dowództwem kapitana G.I. Diaczenki nie mogąc obejść miasta zaczęło przedzierać się przez jego centrum. Zadaniem grupy było torowanie drogi brygadzie, która zmierzała od południa ku Zalewowi Wiślanemu.
W dniach 26 i 27 stycznia toczono w mieście zacięte walki. Główne natarcie przeprowadzono 31 stycznia. Trzeciego lutego był początek kolejnego szturmu, poprzedzonego dwudziestominutowym przygotowaniem artyleryjskim. O postępie można było powiedzieć następnego dnia, kiedy o 13.00 zaczął się kolejny, silny napad artyleryjski. Tego dnia do miasta wkroczyły pierwsze oddziały 1. Batalionu 1261 Pułku Piechoty.
Szóstego lutego wobec wolnego postępu walk, zniecierpliwione dowództwo zarządziło kolejną, godzinną nawałę ogniową na punkty oporu nieprzyjaciela.
Dziewiątego lutego trwało 105 minutowe przygotowanie artyleryjskie; po nim 15 minutowe obezwładnianie ogniem artyleryjskim na wprost czołowych punktów oporu na Starym i Nowym Mieście.
Opór w centrum ustał 10 lutego około 03.00. Boje o miasto zakończyły się o godzinie 08.00; wymiatanie Niemców trwało do końca dnia. Tego samego dnia (10 lutego) w Moskwie oddano salut honorowy 21 salw armatnich z 220 dział dla uczczenia wyzwolenia przez 2. Armię Uderzeniową pod dowództwem gen. Iwana I. Fiediunińskiego pierwszego dużego miasta nadbałtyckiego w Polsce.
Walki o miasto trwały 2 tygodnie. Główny etap bojów to 3-10 lutego. Zginęło 3 000 Niemców a 3 000 dostało się do niewoli. Straty rosyjskie oceniono na kilka tysięcy żołnierzy.
Długotrwałe walki wywołały ogromne zniszczenia: 90% Starego Miasta i prawie 100% Nowego Miasta. Silne zniszczenia powstały w rejonie dworca kolejowego oraz w pozostałych dzielnicach. Oszacowano, że z 35 000 budynków istniejących w mieście w roku 1939, po wojnie zostało 25 000, z których 5 000 wymagało kapitalnego remontu. Inny szacunek określa, że w Elblągu zniszczenia w budynkach wyniosły 65-70%.
Nazwa miasta wywodzi się od rzeczki Ilfing, zapisanej w relacji Wulfstana z 890, oznaczającej drogę do Truso. Piotr Dusburg, kronikarz krzyżacki napisał: .Pan marchii miśnieńskiej przybył do owej wyspy (Holm lub Ostrów) leżącej pośrodku rzeki Elbląg w tym miejscu gdzie Elbląg wpływa do Świeżego Morza (Zalew Wiślany) i założył tam zamek dlatego od nazwy rzeki Elblągiem nazwany".
Przywilej z 10 kwietnia 1246 dał miastu ważną podstawę: prawo lubeckie. Nowe Miasto decyzją Zakonu z 1340 zostało wyodrębnione. Nowe Miasto miało swojego sołtysa, ławę miejską (której nie było w Starym Mieście) oraz swój własny symbol: herb na trójkątnej tarczy: na lewym czerwonym polu widniał biały krzyż zakonny zaś na prawym białym polu trzy czerwone róże.
Do 23 marca 1945 jedyną władzą w Elblągu była Komendantura Wojenna. Uzgodnienia z Rosjanami prowadził tam od 12 marca mjr Mieczysław Borowiecki. Pod koniec marca pojawiła się w mieście część Grupy Operacyjnej licząca 40 osób. Trzeciego kwietnia powstał Zarząd Miejski z prezydentem Wacławem Wysockim a 15 kwietnia Starostwo Powiatowe z Olafem Aleksandrem Kunickim. Dziewiętnastego maja Komendantura przekazała symboliczne klucze władzom polskim. Polska przejęła jednak Zakłady Schichaua dopiero 6 sierpnia 1945.
Naszym zamiarem jest przypominanie sobie i naszym gościom jak wyglądał Elbląg wczoraj i dziś. Przez "wczoraj" rozumiemy czas przed 1945. Chcemy pokazać możliwie najdokładniej to ongi tak piękne miasto w maksymalny sposób zbliżone do rzeczywistości na starym planie oraz zestawić z tym, co tam widnieje obecnie. I nie chodzi o sentymenty czy wywoływanie duchów przeszłości. Do tego celu posłużymy się pocztówkami. Bardzo cieszymy się, że chcą nam w tym pomóc zaprzyjaźnieni kolekcjonerzy, fachowcy z najwyższej półki w tej dziedzinie, uznani w kraju i zagranicą,
Przedwojenny Elbląg był pięknym miastem. Minione bezpowrotnie czasy bardzo wysoko ceniły piękno rękodzieła rzemieślniczego. Żadne modernizmy nie zastąpią tamtego uroku wszelkich budów jako całości, ale również detali: okien, drzwi, klamek,, podejść, przedproży, rzygaczy, fasad, zwieńczeń.
Dla nas piękno jest dobrem uniwersalnym, nie skategoryzowanym; nie jest w tym znaczeniu pruskie, polskie czy niemieckie. Coś jest piękne, coś jest szpetne. To są kategorie estetyczne. Przeciwwagą trwałego uroku na przykład elbląskiej bażantarni czy Starego Miasta jest każde barbarzyństwo: wojenne a także współczesna brzydota budowlana.
Wiele zapomnianego piękna widnieje na pocztówkach/kartach pocztowych/widokówkach.
Wszystko zaczęło się od generalnego pocztmistrza dr. Heinricha von Stephana (1831-97, który wymyślił kartkę pocztową z wydrukowanym znakiem opłaty. Pierwsza znana kartka wyszła 1 października 18690 w Austrii. Od 1875 Światowy Związek Pocztowy zezwolił na używanie kart w obrocie międzynarodowym. Ilustrowane kartki pocztowe ukazały się po raz pierwszy w 1890 w Brazylii a w Europie w 1909 w Szwajcarii. Obecnie bardzo często kartki pocztowe drukuje się bez znaczka opłaty. Austro-Węgry wydały pierwszą pocztówkę/widokówkę 1 października 1869. Horst Hille uznaje, że pierwsza ukazała się 18 lipca 1872. Przedstawiono na niej fragment starej Getyngi. Pomysł tak bardzo spodobał się ludziom, że powstała pierwsza seria licząca 25 sztuk. Przez widokówkę rozumiemy standardową kartkę pocztową, która na rewersie zawiera widok a na awersie miejsce na adres oraz korespondencję jawną, przesyłaną na przykład do rodziny z podróży, urlopu czy nawet wojny (w podczas I wojny Światowej)
Jeśli wywołamy chwile zadumy oraz zainteresowania naszych gości odwiedzających stronę, oglądających pocztówki, uznamy, że cel został osiągnięty.
J.W.
Ulice Elbląga » nazwy polsko - niemieckie
| 1-9 | 12-go Lutego | Hohezinnstraße |
| 1-go Maja | Adolf-Hitler-Straße | |
| 1-go Maja | Innerer Mühlendamm | |
| 3-go Maja | Johannisstraße | |
| A | Agrykola | Jahnstraße |
| Artyleryjska | Kluckstraße | |
| Asnyka Adama | Herderstraße | |
| B | Bałuckiego Michała | Carlstraße |
| Bałuckiego Michała | Karlstraße | |
| Barona Henryka | Bunsenweg | |
| Bartnicza | Freiwalder Hof | |
| Batorego Stefana | Ellerngang | |
| Bednarska | Spiernigstraße | |
| Bema Józefa generała | Hindenburgstraße | |
| Beniowskiego Maurycego | Admiral-Scheer-Straße | |
| Beskidzka | Hohensteiner Hof | |
| Bociania | Storchstraße | |
| Bohaterów | Westerplatte Graf-Spee-Strasse | |
| Bosmańska | Hermann-Penner-Weg | |
| Bożego Ciała | Reiferbahn | |
| Browarna (od Carlsonplatz do Lubranieckej) | Ziesestraße | |
| Brzeska | Tirpitzallee | |
| Brzozowa | Sternschanze | |
| Bulwar Zygmunta Augusta | Hermann-Balk-Ufer | |
| C | Chmurna | Sturmstraße |
| Chocimska | Hochmeisterstraße | |
| Chrobrego Bolesława | Thumbergweg | |
| Cicha | Eduard-Stach-Straße | |
| Cicha | Töppenweg | |
| Curie-Skłodowskiej Marii | Nietzschestraße | |
| Czarnieckiego Stefana | Belowstraße | |
| Czerniakowska | Schottlandstraße | |
| Czerwonego Krzyża | Friedrich-Räuber-Straße | |
| Częstochowska | Wesselner Weg | |
| D | Daszyńskiego Ignacego | Zeppelinstraße |
| Dąbka Stanisława pułkownika | Hochstraße | |
| Dąbrowskiego Jarosława gen | Serpiner Weg | |
| Dębowa | Eichwalder Weg | |
| Dojazdowa | Zufuhrstraße | |
| Dolna | Dritte Niederstraße | |
| Druska | Drausenweg | |
| Drzewna | Holzstraße | |
| Dworcowy plac | Am Reichsbahnhof | |
| Działdowska | Weidengang | |
| E | Elektryczna | Rostocker Straße |
| F | Fabryczna | Komnickstraße |
| Fałata | Juliana Carl-Pudor-Straße | |
| Formierzy | Bückebergstraße | |
| Fredy Aleksandra | Bölkestraße | |
| Freta | Michelauer Weg | |
| Fromborska | Tolkemiter Chaussee | |
| G | Garbary (wschodnia czêœæ) | Wilhelmstraße |
| Garncarska | Töpferstraße | |
| Gdańska | Danziger Straße | |
| Gdyńska | Fritz-Tschierse-Weg | |
| Giełdowa | Börsenstraße | |
| Giermków | Junkerstraße | |
| Gimnazjalna | Gymnsiumstraße | |
| Gołębia | Taubenstraße | |
| Górnośląska | Bergstraße | |
| Grażyny | Am Wassebauhof | |
| Grobla Świętego Jerzego | Georgendamm | |
| Grochowska | Grubenhagen | |
| Grottgera Artura | Dambitzer Straße | |
| Grudziądzka | Graudenzer Weg | |
| Grunwaldzka | Aleja Tannenbergallee | |
| Grunwaldzki | plac Am Holländer Tor | |
| Gwiezdna | Sternstraße | |
| H | Helska | Ulmengang |
| Hetmańska | (teilw) Neustädtische Wallstraße | |
| Hodowlana | Pfälzer Weg | |
| Hodowlana | Preussenberg | |
| Hoża | Brandenburger Straße | |
| Huzarska | Ritterstraße | |
| I | Idzikowskiego Ludwika | Immelmannstraße |
| Iławska | Röberner Hof | |
| Janowska | Herrenstraße | |
| Jaśminowa | Große Rosenstraße | |
| J | Junaków | Dornenwall |
| K | Kajki Michała | Wegmannstraße |
| Kamienna | Hessenweg | |
| Karowa (teilweise) | Kleiner Wunderberg | |
| Kaszubska | Dietrich-Eckart-Platz | |
| Katowicka | Bayernweg | |
| Kiedrzyńskiego Stefana | Yorkstraße | |
| Kielecka | Finkenweg | |
| Kilińskiego Jana | Richthofenstraße | |
| Klasztorna | Conventstraße | |
| Kochanowskiego Jana | Körnerstraße | |
| Kochanowskiego Jana | Schillerstraße | |
| Kolejowa | Eisenbahnerstraße | |
| Komeńskeigo Jana | Amosa Langemarckstraße | |
| Konopnickiej Marii | Lothringer Weg | |
| Kopernika Mikołaja | Kantstraße | |
| Kosynierów Gdyńskich | Grünstrasse | |
| Kościuszki Tadeusza | Wittenfelder Straße | |
| Kotwicza | Schiffsholm | |
| Kowalska | Schmiedestraße | |
| Krakowska | Arno-Kalweit-Weg | |
| Krakusa | Brauereistraße | |
| Kręgielna | Kegelstraße | |
| Królewiecka | Königsberg Straße | |
| Krótka | Jakobstraße | |
| Krzyżanowskiego Aleksandra gen. | Clausewitzstraße | |
| Kumieli | Große Hommelstraße | |
| Kupiecka | Lange Bahn | |
| Kuśnierska | Kürschnerstraße | |
| Kwiatowa | Blumenstraße | |
| L | Leszno | Neustädtische Grünstraße |
| Lotnicza | Fliegerstraße | |
| Lubartowska | Weddigenstraße | |
| Lubelska | Egerländer Weg | |
| Lubraniecka | Mattendorfstraße | |
| Ł | Łączności | Moltkestraße |
| Łąkowa | Wiesenstraße | |
| Łęczycka | Weingarter Straße | |
| Łomżyńska | Lerchenweg | |
| Łódzka | Amselweg | |
| Łukasińskiego Walerego | Coburgerstraße | |
| M | Malborska | Marienburger Damm |
| Marymoncka | Lönsallee | |
| Mazurska (od Lubranieckiej do Terranova) | Ziesestraße | |
| Mączna | Mühlenstraße | |
| Mennicza | Münzstraße | |
| Metalowców | Dietrich-Eckart-Straße | |
| Mickiewicza Adama | Trusostraße | |
| Mielczarskiego Romualda | Ferdinand-von-Schulz-Straße | |
| Mierosławskiego Ludwika | Blücherstraße | |
| Modlińska | Karl-Freiburger-Weg | |
| Moniuszki Stanisława | Scharnhorststraße | |
| Morcinka Gustawa | Friesenstraße | |
| Morszyńska | Waplitzer Weg | |
| Mostowa | Brückstraße | |
| N | Narciarska | Trettinkenhof |
| Natolińska | Hans-Winkler-Straße | |
| Neonowa | Kleine Zahlerstraße | |
| Niborska | Neidenburger Weg | |
| Niska | Erste Niederstraße | |
| Nitschmana | Henryka Nitschmannstraße | |
| Norwida Cypriana | Schopenchauerstraße | |
| Nowodworska | Tiegenhöfer Chaussee | |
| Nowowiejska | Neuegutstraße | |
| O | Oboźna | Petristraße |
| Obrońców Pokoju | Paulikirchstraße | |
| Odlewników | Braunschweiger Straße | |
| Odrodzenia Aleja | Benkesteiner Straße | |
| Odrodzenia Aleja | Schloßstraße | |
| Odzieżowa | Loeserstrasse | |
| Odzieżowa | Zigarrenmacherstrasse | |
| Ogólna | Thüringer Weg | |
| Ogrodowa | Gartenstraße | |
| Okólnik | Spittelhöfer Weg | |
| Okrzei | Stefana Kruppstraße | |
| Oliwska | Gorch-Fock-Straße | |
| Olkuska | Meisenweg | |
| Olsztyńska | Drosselweg | |
| Orężna | Gneisenaustraße | |
| Orla | Adlerstraße | |
| Orzeszkowej Elizy | St.Georg | |
| Osiedle Marynarzy | Erich-Koch-Siedlung | |
| Osińskiego Wacława ks | Predigerstraße | |
| Ostrołęcka | Kranichweg | |
| Ostródzka | Willy-Hölger-Weg | |
| Owocowa (połączona z Królewieckią) | Heimstätte | |
| P | Pabianicka | Usdauerweg |
| Panieńska | Jungferndamm | |
| Pawia | Saarlandweg | |
| Pestalozziego Henryka | Pestalozzistraße | |
| Piaskowa | Am Rossgarten | |
| Piechoty | Landwehrstraße | |
| Piławska | Pillauerstraße | |
| Piłsudskiego Józefa Aleja | Schlieffenallee | |
| Pionierska | Damaschkestraße | |
| Piotrowska | Baereckeweg | |
| Płocka | Birkengang | |
| Płońska | Frögenauer Hof | |
| Pływacka | Zweite Niederstraße | |
| Pocztowa | Poststraße | |
| Podchorążych | Ludendorfstraße | |
| Podgórna | Adalbertkirchstrasse | |
| Pokorna | Am Nordfriedhof | |
| Polna | Feldstraße | |
| Pomorska | Pommernweg | |
| Poprzeczna | Querstrasse | |
| Portowa | Hafenstraße | |
| Powrotna | Kehrwiederstraße | |
| Powstałcow | Warszawskich Hansastraße | |
| Poznałska | Münchner Straße | |
| Prowiantowa | Proviantstraße | |
| Próchnika | Adama Maybachstraße | |
| Prusa Bolesława | Walter-Flex-Straße | |
| Przy Bramie Targowej | Markttorstraße | |
| Przy Murze | Mauerstraße | |
| Puławskiego Kazimierza gen. | Arndtstraße | |
| Pułtuska | Soldauer Weg | |
| R | Radomska | Kraffohlsdorfer Weg |
| Ratuszowa | Roonstraße | |
| Rawska | Grunauer Weg | |
| Rechniewskiego Tadeusza | Borsigstraße | |
| Reja Mikołaja | Hebbelstraße | |
| Robotnicza | Horst-Wessel-Straße | |
| Różana | Kleine Rosenstraße | |
| Rybacka | Fischerstraße | |
| Rybna (teilweise Panieñska) | Fischer-Vorberg | |
| Rycerska | Friedrichstraße | |
| Rycerska | Vorbergstraße | |
| Rypiłska | Benzstraße | |
| Rzeczna | Kleine Hommelstraße | |
| Rzeźnicka | Fleischerstraße | |
| S | Sadowa | Baumschulenweg |
| Saperów | Mackensenstraße | |
| Sienkiewicza Henryka | Am Stadtfeld | |
| Skierniewicka | Otto-Reinke-Weg | |
| Skrzydlata | Drausenkampe | |
| Skrzydlata | Emil-Schäpe-Straße | |
| Słoneczna (od 12-go Lutego do Traugutta) | Sonnenstraße | |
| Słowackiego Juliusza | Kleistraße | |
| Słowiański plac | Friedrich-Wilhelm-Platz | |
| Służebna | Dienerstraße | |
| Smolna | Nürnberger Straße | |
| Sochaczewska | Deutsch-Ordenstraße | |
| Sopocka | Kreuzstraße | |
| Sosnowa | Reimannsfelder Hof | |
| Spacerowa | Am Pulvegrund | |
| Spacerowa | Pulvergrund | |
| Społeczna | Schlesierweg | |
| Stary Rynek | Alter Markt | |
| Stawidłowa | Schleusendamm | |
| Stefczyka Franciszka | Flurstraße | |
| Stoczniowa | Schichaustraße | |
| Strażnicza i Nizinna | Wintertrift | |
| Struga Andrzeja | Ilgnerstraße | |
| Studzienna (zachodznia część) | Wilhelmstraße | |
| Sukiennicza | Wollweber Straße | |
| Suwalska | Frankenweg | |
| Szańcowa | Wallstraße | |
| Szarych Szeregów | Lärchwalder Weg | |
| Szczecińska | Bruno-Schaffrinski-Weg | |
| Szczygla | Schwabenweg | |
| Szkolna | Schulstraße | |
| Szopena Fryderyka | Fichtestraße | |
| Szpitalna | Hospitalstraße | |
| Szucha | Schlageterweg | |
| Szwolożerów | Wrangelstraße | |
| Szymanowskiego Karola | Boyenstraße | |
| Ś | Ściegiennego Piotra | Annenplatz |
| Ściegiennego Piotra ks | St. Annenplatz | |
| Ścieżka Kościelna | Enge Gasse | |
| Ścieżka Kościelna | Kirchensteg | |
| Ślepa | Ferdninand-von-Schill-Straße | |
| Ślusarska | Neustädtische Schmiedestraße | |
| Świerkowa | Skagerrackstraße | |
| Świętego Ducha (od Wodnej do Starego Rynku) | Heilige Geiststraße | |
| T | Tamka | Innerer Vorberg |
| Tartaczna | Mohrchenstraße | |
| Tczewska | Dirschauer Weg | |
| Teatralna | (in etwa) Ziegelscheunstraße | |
| Teatralna | (teilweise) Große Wunderbergstraße | |
| Topolowa | Hinterstrasse | |
| Topolowa | Rodelandsweg | |
| Toruńska | Thorner Weg | |
| Traugutta | Romualda Mühlendamm (Äusserer) | |
| Trybunalska | Bismarckstraße | |
| U | Ułańska | Eichornstraße |
| Urocza | Süvernweg | |
| W | Wałowa (westlicher Teil) | Alstädtische Wallstraße |
| Wapienna | Kalkscheunstraße | |
| Warszawska | Berliner Chausssee | |
| Warszawska | Berliner Straße | |
| Waryńskiego Ludwika | Postsdamer Straße | |
| Węgrowska | Rottmeisterweg | |
| Widok | Ackerstrasse | |
| Wiejska | Pangritzstraße | |
| Wieżowa | Kettenbrunnenstrße | |
| Wigilijna (od Starego Rynku do Rycerskiej) | Heilige Geiststraße | |
| Winna | Traubenstraße | |
| Winnicka | Schönwalder Hof | |
| Wiślicka | Westfalenweg | |
| Wodna | Wasserstraße | |
| Wojska Polskiego | Lessingstraasse | |
| Wolności plac | Göring-Platz | |
| Wspólna | Fritz-Reuter-Straße | |
| Wybrzeże Gdańskie | Lübecker Ufer | |
| Wyspiańskiego Stanisława | Talstraße | |
| Wyżynna | Litzmannstraße | |
| Z | Zacisze (od Pocztowej do 12-go Lutego) | Sonnenstraße |
| Zagonowa | Roßwiesenstraße | |
| Zamkowa | Burgstraße | |
| Związku Jaszczurczego | Große Zahlerstraße | |
| Ż | Żeglarska | Heimstätte |
| Żeromskiego Stefana | Pott-Cowle-Straße | |
| Zuławska | Wickerauer Chaussee | |
| Żyrardowska | Sachsenweg |



