Zarejestruj się Zapomniałeś hasła?

Kategorie

Zabytki w Polsce

Zawartość tej strony wymaga nowszej wersji programu Adobe Flash Player.

Pobierz odtwarzacz Adobe Flash

wojewodztwo  pomorskie 636
wojewodztwo  warmińsko-mazurskie 472
wojewodztwo  wielkopolskie 242
wojewodztwo  małopolskie 163
wojewodztwo  lubuskie 155
wojewodztwo  dolnośląskie 132
wojewodztwo  zachodnio-pomorskie 122
wojewodztwo  mazowieckie 122
wojewodztwo  kujawsko - pomorskie 113
wojewodztwo  podkarpackie 100
wojewodztwo  podlaskie 83
wojewodztwo  śląskie 55
wojewodztwo  lubelskie 41
wojewodztwo  opolskie 37
wojewodztwo  łódzkie 32
wojewodztwo  świętokrzyskie 26

Reklama

Na forum



Ocena i komentarz nowych obiektów.
wysłana przez tedesse
XII- wieczny ponorbertański klasztor w Hebdowie
wysłana przez aspiryna
Guzik nie mam pojecia jaki
wysłana przez aspiryna

Komentarze

2012-05-09 Nick: Contessa
Obecnie Kasztel w Szymbarku pełni rolę Ośrodka Konferencyjno - Wystawienniczego. http://www.gorlice.art.pl/oddzialy-muzeum/osrodek-konferencyjno-wystawienniczy-kasztel-w-szymbarku/historia-kasztelu.html ZAPRASZAM DO ZWIEDZANIA
2012-05-01 Nick: mireks_si
Błędna lokalizacja obiektu cmentarz 11 wsi znajduje się nieco poniżej czyli tak jak w moim wpisie w Żelichowie.
2012-02-27 Nick: Mariusz
Kościół o konstrukcji szkieletowej powstał w 1798 r. Świątynię zbudowano na planie wydłużonego prostokąta z wieżą od strony...
Home » Mosty wiadukty tunele » Zabytkowy Most przez Wisłę

Zabytkowy Most przez Wisłę » Tczew

mosty przez Wisłę w Tczewie, perspektywa.
foto: vivi
Zabytkowy most Tczewski
     "Most w Tczewie nie był pierwszym mostem kolejowym przez Wisłę. Nieco wcześniej powstały bowiem na tej rzece mosty kolei Północnej pod Drogomyślem (1854-1855 r.) oraz drogi żelaznej Karola Ludwika w Krakowie (1854-1856 r.). Jednak trudno nawet porównywać te stosunkowo niewielkie drewniane obiekty z mostem tczewskim.
Powstanie mostu kolejowego w Tczewie wiąże się z budową wielkiej magistrali kolejowej mającej połączyć Berlin z Prusami Wschodnimi - Kolei Wschodniej (Ostbahn). Kolej ta, z braku zainteresowania kapitału prywatnego, budowana była z funduszy państwowych. Potrzebę tego połączenia kolejowego zgłaszali zarówno przedstawiciele prowincji pruskich, jak i sztab generalny. Studia terenowe nad przebiegiem linii rozpoczęły się wiosną 1843 roku. Jeden z początkowo rozważanych wariantów trasy biegł z Frankfurtu nad Odrą (odgałęzienie od kolei Dolnośląsko-Marchijskiej) przez Poznań - Bydgoszcz - Grudziądz. Pod Grudziądzem zakładano przekroczenie Wisły. Z kolei raport ekspertów z 2 listopada 1844 r. wskazywał jako najbardziej uzasadnione ekonomiczne rozwiązanie budowę mostu pod Ostromeckiem lub pod Toruniem. Lokalizacje te odrzucono, głównie z uwagi na bliskość granicy z imperium rosyjskim. Ostateczna decyzja co do miejsca przekroczenia Wisły zapadła 14 stycznia 1845 r. na posiedzeniu prezesów prowincji. Zdecydowano wtedy, że most zostanie zbudowany pod Tczewem. Równocześnie zatwierdzono przebieg Kolei Wschodniej pomiędzy Tczewem a Królewcem, oraz przebieg odgałęzienia tej linii z Tczewa do Gdańska. Wydaje się, że właśnie bliskość Gdańska okazała się decydującym kryterium przy wyborze miejsca przeprawy mostowej przez Wisłę.
Na podstawie dekretu królewskiego z 6 lipca 1845 r. powołano specjalną komisję z siedzibą w Tczewie. Jej zadaniami była budowa mostów na Wiśle w Tczewie oraz na Nogacie w Malborku, a także regulacja Wisły. Prace przy regulacji rzeki miały bardzo duży zakres. Aby ułatwić spływ kry lodowej i zmniejszyć długość mostu na Wiśle koryto rzeki zostało zwężone. Usypano także wały przeciwpowodziowe. Przy cyplu Mątawskim zasypano dotychczasowe ujście do Nogatu budując w zamian nowy kanał obok wioski Małe Walichnowy. Koszty tych prac hydrotechnicznych, wynoszące około 12 milionów marek, przekroczyły nieznacznie koszt budowy samego mostu (11,5 miliona).
Zadanie wzniesienia mostów kolejowych przez Wisłę pod Tczewem i przez Nogat pod Malborkiem otrzymał Starszy Tajny Radca Budowlany (Geheim Oberbaurat) Carl Lentze (1801-1883). Był to inżynier o bardzo szerokich horyzontach. W celu poznania najnowszych rozwiązań konstrukcyjnych w dziedzinie mostownictwa odbył on dwie podróże studialne. Na przełomie 1844 i 1845 roku odwiedził on Francję, Wielką Brytanię oraz Irlandię. W Walii oglądał drogowe mosty wiszące nad cieśniną Menai (rozpiętość 176,5 m) i nad rzeką Conway zbudowane w latach 1819 - 1826 przez Thomasa Telforda. W Irlandii przebywał na budowie mostu kolejowego nad kanałem Królewskim (Royal Canal Bridge). Nowatorstwo konstrukcji tego mostu polegało na zastosowaniu gęsto skratowanych dźwigarów. Oczka siatki kratowej wykonane były z walcowanej blachy o szerokości 101,6 mm i grubości 8,5 mm. Rozwiązanie dźwigara w postaci gęstej kraty nawiązywało do amerykańskich mostów drewnianych konstrukcji Towna. W 1847 r. Lentze ponownie udał się do Wielkiej Brytanii by zapoznać się z konstrukcją i sposobem montażu znajdującego się właśnie w budowie mostu kolejowego Britannia nad cieśniną Menai. Most ten zaprojektowany przez Roberta Stephensona, syna George'a Stephensona, miał całkowitą długość 460,5 m. Ustrój konstrukcyjny 4 przęseł stanowiły zamknięte rury żelazne o przekroju prostokątnym. Pasażerowie pociągów przejeżdżających przez ten most mieli wrażenie przejazdu przez tunel. W ówczesnych publikacjach określano ten typ mostu mianem mostu rurowego.
Właśnie doświadczenia zebrane na budowie mostu Britannia wywarły największy wpływ na przyjętą ostatecznie przez Lentzego koncepcję mostu w Tczewie. Nie bez powodu w 1857 roku napisano: "Ten kratowy most jest genialnym dzieckiem rurowego mostu brytyjskiego". Trzeba jednak wspomnieć, że początkowo Lentze planował budowę w Tczewie stalowego mostu wiszącego o rozpiętości przęsła 158 m. Być może bazował na planach zaprojektowanego przez siebie mostu wiszącego na Renie w Kolonii. Most ten został zbudowany w 1849 roku i składał się z dwóch zewnętrznych przęseł wiszących o rozpiętości po 190 m oraz krótkiego środkowego przęsła zwodzonego.
W odróżnieniu od całkowicie zamkniętej konstrukcji mostu Stephensona dla mostu w Tczewie Lentze zaprojektował przęsła z równoległymi ścianami kratowymi. Takie przęsła okazały się nie tylko lżejsze i przez to oszczędniejsze w zużyciu materiałów, ale także mniej narażone na działanie wiatru.
Oprócz Carla Lentze w budowę mostu w Tczewie zaangażowany był szwajcarski inżynier Rudolf Eduard Schinz (1812-1855). Odpowiadał on za obliczenia statyczne oraz opracowanie szczegółów konstrukcyjnych. Schinz nie doczekał ukończenia mostu i zmarł w Tczewie, gdzie został pochowany. Projektantem portali i wież mostu tczewskiego i mostu malborskiego był Friedrich August Stüler (1800-1865).

Konstrukcja mostu

Most tczewski w swoim pierwotnym kształcie był obiektem sześcioprzęsłowym. Dwa przęsła od strony Tczewa to przęsła nurtowe. Pozostałe przęsła zbudowano nad terenem zalewowym. Rozpiętość wszystkich przęseł była jednakowa i wynosiła w osiach filarów 130,88 m. Rozpiętość podporowa wynosiła 128,60 m, zaś rozpiętość w świetle otworów 121 m. Przyjęty schemat statyczny mostu to układ trzech dwuprzęsłowych belek ciągłych. W środku każdej z belek, to znaczy na pierwszym, trzecim i piątym filarze, zastosowano podpory nieprzesuwne. Na końcach belek usytuowano natomiast podpory przesuwne. Znalazły się one na każdym z przyczółków oraz na filarach drugim i czwartym, na których konstrukcja mostu się rozdziela.
Przęsła mostu mają gęsto skratowane dźwigary równoległe ze słupkami i krzyżulcami wykonanymi z płaskowników. Górne i dolne pasy tworzą tak zwane "otwarte profile komorowe", składające się z kątowników oraz poziomych i pionowych walcowanych płyt połączonych nitami. Wysokość dźwigarów wynosi 8,68 m, zaś ich wzajemna odległość 6,43 m. Obydwa dźwigary główne łączą od spodu kratowe poprzecznice, przenoszące ciężar jezdni wraz z obciążeniem eksploatacyjnym. Wzmocnienie konstrukcji przęsła stanowią trzy poziome wiatrownice, jedna w pasie dolnym i dwie w pasie górnym.
Pomost wykonany został z bali o przekroju kwadratowym oraz desek. Przestrzeń między dźwigarami mostu umożliwiła ułożenie na moście tylko jednego toru w osi mostu. Po obu jego stronach biegły jezdnie dla ruchu kołowego. Ze względu na to, że pomost był bardzo wąski, w czasie przejazdu pociągów ruch kołowy musiał być wstrzymywany. Dla pieszych zbudowano chodniki o szerokości 0,94 m znajdujące się na zewnątrz kratowych ścian mostu.
Przęsła mostu spoczywają na filarach, których długość wynosi 26 m, a szerokość niecałe 10 m. Filary zwieńczono wieżami utrzymanymi w stylu angielskiego gotyku. Rola wież nie ogranicza się wbrew pozorom tylko do dekoracji. Zabezpieczają one przęsła przed przesunięciami poprzecznymi.
Monumentalny charakter mostu podkreślały także przyczółki wykonane z cegły i zwieńczone potężnymi bramami portalowymi z prostokątnymi wieżami wyższymi o 12,5 m od dźwigarów. Na portalach umieszczono duże płaskorzeźby o szerokości 7 m i wysokości 4 m. Płaskorzeźba na portalu zachodnim (od strony Tczewa) przedstawiała otwarcie mostu przez Fryderyka Wilhelma IV w obecności ministra finansów Heydta, budowniczego mostu Carla Lentze i inżyniera Schinza. Ciekawostką jest fakt, że przedstawiona scena nie miała w rzeczywistości miejsca. Płaskorzeźba na wschodnim portalu mostu, od strony Malborka, zawierała motyw związany z podbojem Litwy przez Krzyżaków w II połowie XIV wieku. Opatrzona była napisem: "Na pamiątkę dni największego rozkwitu Zakonu Krzyżackiego w Prusach za panowania Wielkiego Mistrza Winricha von Kniprode".


z pracy
dr inż. Andrzej Massel
mgr inż. Maciej Malinowski

Most wpisany do rejestru zabytków.


Wpis dodał: vivi / 2009-10-05

Oceń obiekt:
Oddano głosów :7


Galeria

Historia miejscowości

Tczew

Aby dodać komentarz - Zaloguj się!

Wasze komentarze

~ :
Data:

Odsłon: 11876

Polecamy

Obiekt na mapie oraz pozostałe zabytki w regionie

Uwaga!!! punkty GPS mogą być podane orientacyjnie
N°: 54.0929 E°: 18.8055  Współrzedne GPS » N° 54° 5´ 34.44   » E° 18° 48´ 19.8

Zobacz również:
Województwo: pomorskie Powiat:  tczewski  Gmina:  Tczew Miejscowość:  Tczew

Style architektoniczne

inne wybrane obiekty :
Kościół z XIVw. » województwo: warmińsko-mazurskie   » miejscowość: Rodnowo
Muzeum Kaszubski Park Etnograficzny im. Teodory i Izydora Gulgowskich » województwo: pomorskie   » miejscowość: Wąglikowice
Dwór z XIX w. » województwo: warmińsko-mazurskie   » miejscowość: Ełdyty Wielkie
Szpęgawsk miejsce pamięci » województwo: pomorskie   » miejscowość: Szpęgawsk
Budynek Banku Polskiego z 1929r » województwo: pomorskie   » miejscowość: Gdynia

Pozostałe style architektoniczne:
romanski gotycki renesans barok rokoko klasycyzm neoromanizm neogotyk neobarok neorenesans neoklasycyzm secesja eklektyzm modernizm

Aktualnie
38 Gości, 0 Użytkowników

Ostatnio dołczyli do nas
Witamy Stefan123, nasz najnowszy użytkownik.
Nasi sympatycy
Wybierz użytkownika